Renk akması, bir boyanın ıslandığında lifi terk edip suyla birlikte komşu, açık renkli alanlara geçmesidir. Özellikle kırmızı, bordo, lacivert ve siyah tonların beyaz veya krem zeminlere akması el dokuma halılarda, kilimlerde ve bazı kumaşlarda sık görülür. Özet: renk akması çoğunlukla önlenebilir bir hasardır; her renk için test, uygun pH, kısa ıslaklık süresi ve hızlı kuruma esastır.
Neden olur?
- Düşük boya haslığı: Boya life yeterince sabitlenmemiştir; ucuz sentetik boyalar ve bazı geleneksel boyamalar.
- Alkali ortam: Yün ve ipekteki asit boyalar alkali ortamda çözünmeye daha yatkındır.
- Sıcak su: Boyanın çözünürlüğünü artırır.
- Uzun ıslaklık ve yavaş kuruma: Boyanın suyla hareket etmesine zaman tanır.
- Halıyı ıslak katlamak veya üst üste koymak: Temas eden yüzeylere boya geçer.
Akma mı, başka bir sorun mu?
| Belirti | Olası durum |
|---|---|
| Kırmızı veya lacivert tonların beyaz alana yayılması | Renk akması |
| Kahverengi-sarı halkalar, hav uçlarında yoğun | Kahverengileşme |
| Rengin açılması, beyazlaşma | Renk kaybı |
| Arka yüzden ön yüze geçen renk | Taban veya alt kat boyası |
Akma başlarsa ne yapılmalı?
- Halıyı katlamayın ve üst üste koymayın.
- Bol soğuk suyla hızla durulayın; amaç çözünmüş boyayı uzaklaştırmaktır.
- Hafif asidik bir durulama ile ortam pH'ını düşürün; asit boyaların life geri bağlanmasına yardım eder.
- Suyu hızla alın (santrifüj veya güçlü vakum).
- Halıyı düz ve güçlü hava akımıyla hızla kurutun.
- Kuruduktan sonra kalan akma izleri için profesyonel boya giderme işlemi değerlendirilir.
Önleme her şeydir El dokuma halılarda ve kilimlerde yıkamadan önce her renk için ayrı renk haslığı testi yapılmalı; riskli halılar müşteriye yazılı olarak bildirilmelidir. Bkz. müşteri onay formu.
Profesyonel not Akma riski olan halılarda yıkama suyuna boya sabitleyici eklemek ve tüm işlemi asidik ortamda yapmak riski büyük ölçüde azaltır. En kritik aşama kurumadır: halı ne kadar hızlı kurursa boya o kadar az hareket eder.
Sık Sorulan Sorular
Akan renk geri alınabilir mi?
Taze akmada hızlı durulama ve asidik işlemle büyük ölçüde; kurumuş akmada profesyonel boya giderme ile kısmen.
Halım yeni ama renk akıttı.
Ürünün boya haslığı düşüktür; satıcıya bildirmek gerekir.
Kumaş koltukta da olur mu?
Evet, özellikle ilk temizlikte; kumaş testi şarttır.
