Toz akarları, gözle görülmeyen (yaklaşık 0,2–0,3 mm) ve insan deri döküntüsüyle beslenen küçük eklembacaklılardır. Yatak, yastık, koltuk ve halı gibi tekstillerde yaşarlar. Alerjiye neden olan, akarların kendisinden çok dışkı partiküllerindeki proteinlerdir. Özet: halı alerjeni tutar; düzenli ve doğru temizlik alerjenlerin havaya karışmasını azaltır.
Akarlar ne zaman çoğalır?
- Bağıl nem %60–80 ve sıcaklık 20–25 °C civarında.
- Bol deri döküntüsü olan yerlerde: yatak, yastık, koltuk.
- Uzun süre temizlenmeyen tekstillerde.
- Nem %50'nin altına düştüğünde akar popülasyonu belirgin şekilde azalır.
Halı alerjiyi artırır mı?
Halı, havadaki toz ve alerjenleri yakalayıp tutar; sert zeminde ise bu partiküller yürüdükçe havalanır. Bu nedenle düzenli temizlenen bir halı havadaki alerjen miktarını azaltabilir. Sorun, temizlenmeyen veya yanlış (filtresiz) vakumla temizlenen halılardır.
Alerjen yükünü azaltma
- Haftada en az iki kez HEPA filtreli vakumla süpürün; filtresiz vakum ince tozu havaya üfler. Bkz. vakum makineleri.
- Yatak çarşafı, yastık kılıfı ve nevresimleri haftada bir 60 °C'de yıkayın.
- Yastık ve şilteler için akar geçirmez kılıf kullanın.
- İç nemi %40–50 aralığında tutun.
- Halıları yılda bir iki kez sıcak su ekstraksiyonu veya yıkama ile derin temizleyin; bkz. sıcak su ekstraksiyonu.
- Yorgan, battaniye ve yastıkları düzenli yıkatın; bkz. yorgan ve battaniye.
Sık Sorulan Sorular
Alerjim var, halıyı kaldırmalı mıyım?
Zorunlu değildir. Kısa havlı, kolay temizlenen halılar ve düzenli HEPA vakum ile birlikte kullanılabilir. Doktor önerisi belirleyicidir.
Buharlı temizleyici akarları öldürür mü?
Yüzeyde yüksek ısı akarları öldürür; ancak alerjenlerin uzaklaştırılması için ekstraksiyon gerekir.
Halı ne sıklıkla yıkanmalı?
Alerjik bireylerin olduğu evlerde 6 ayda bir önerilir. Bkz. halı yıkama sıklığı.
