Beyaz veya açık renkli giysi, perde, halı ve döşemeler, hiç kullanılmadan veya depoda beklerken sararabilir. Bu sararmanın bir türü fenolik sararmadır: plastik ambalajlarda, köpüklerde ve kartonlarda bulunan bazı antioksidanların (ör. BHT türevleri), havadaki azot oksitlerle tepkimeye girerek sarı bileşikler oluşturmasıdır. Isıtıcı ve araç egzoz gazlarına maruz kalma da benzer etki yapar. Özet: bu sararma bir kir değildir; çoğu zaman hafif asidik bir işlemle geri alınabilir ve doğru depolamayla önlenir.
Belirtiler
- Ambalajla temas eden kenarlarda, katlama yerlerinde veya poşetin değdiği bölgelerde sararma.
- Depoda, kapalı dolapta veya plastik poşette bekleyen beyaz ürünlerde düzensiz sarı lekeler.
- Isıtıcılı veya gaz sobalı ortamlarda tülde ve açık renkli tekstilde genel sararma.
Diğer sararmalardan farkı
| Sararma | İpucu |
|---|---|
| Fenolik / gaz | Ambalaj teması, depolama; hafif asidik işlemle açılır |
| Kahverengileşme | Islanma sonrası, jüt ve pamukta; bkz. kahverengileşme |
| Ter ve cilt yağı | Yaka, koltuk altı, yastık; bkz. ter ve sararma |
| Alkali kalıntı | Temizlik sonrası; bkz. halıda sararma |
| UV ve yaşlanma | Güneş gören bölgeler; kalıcı |
Giderme
- Ürünün etiketini kontrol edin ve görünmeyen yerde test yapın.
- Hafif asidik bir çözeltiyle (ör. seyreltilmiş sitrik asit) bölgeyi ıslatın veya ürünü bu çözeltide kısa süre bekletin.
- Bol suyla durulayın ve etiket talimatına göre yıkayın.
- Kalan sararma için beyaz ve uygun kumaşlarda oksijenli ağartıcı değerlendirilebilir.
Profesyonel not Fenolik sararma alkali ortamda belirginleşir, asidik ortamda azalır. Bu yüzden yıkama sonrası asidik durulama hem önleyici hem giderici etki gösterir. Bkz. asidik durulama.
Önleme
- Beyaz tekstilleri uzun süre plastik poşette saklamayın; asitsiz kâğıt veya pamuklu kılıf kullanın.
- Depolama alanını havalandırın; ısıtıcı ve egzoz gazından uzak tutun.
- Depolamadan önce tekstilleri temizleyin ve iyice durulayın.
Sık Sorulan Sorular
Yeni aldığım beyaz gömlek neden sarardı?
Ambalaj ve depolama kaynaklı fenolik sararma olabilir; asidik işlem ve yıkama genellikle düzeltir.
Çamaşır suyu bu sararmayı giderir mi?
Genellikle gidermez ve lifi zayıflatabilir.
Halıda da olur mu?
Açık renkli halılarda, özellikle ambalajlı depolamada görülebilir.
