Halıdaki bir leke temizlendikten sonra tamamen kaybolmuş görünür, ancak birkaç saat veya gün sonra aynı yerde yeniden ortaya çıkar. Bu olaya wicking (kılcal yükselme) denir. Leke aslında hiç tamamen çıkmamıştır: bir kısmı halının tabanında, altlıkta veya zeminde kalmış ve kuruma sırasında su ile birlikte hav uçlarına taşınmıştır. Özet: wicking'i önlemenin yolu az nem kullanmak, kirin dibe inmesini engellemek ve hızlı kurutmaktır.
Nasıl oluşur?
- Leke (kahve, idrar, kola vb.) dökülür ve halının tabanına kadar iner.
- Temizlik sırasında yüzey temizlenir ama tabandaki leke kalır; ayrıca temizlik suyu tabana iner.
- Halı kururken su, hav uçlarından buharlaşır. Buharlaşan su tabandan yukarı doğru çekilir ve beraberinde çözünmüş kiri taşır.
- Kir, kuruyan hav uçlarında birikir ve leke yeniden görünür.
Wicking mi, kalıntı mı?
| Belirti | Olası neden |
|---|---|
| Leke aynı yerde, aynı şekilde ve renkte geri geliyor | Wicking |
| Leke yeri birkaç gün içinde çevresinden daha hızlı kararıyor | Deterjan kalıntısı; bkz. deterjan kalıntısı |
| Kahverengi halkalar, özellikle jüt tabanlı halıda | Kahverengileşme; bkz. selülozik kahverengileşme |
Önleme ve giderme
- Lekeye müdahalede az sıvı kullanın; tamponlayarak ve emdirerek çalışın.
- Ekstraksiyonda fazla kuru vakum geçişi yapın.
- Temizlenen bölgenin üzerine katlanmış beyaz kâğıt havlu veya emici ped koyun ve üzerine hafif bir ağırlık yerleştirin. Kuruma sırasında yükselen kir halıya değil, pede geçer.
- Fan ve havalandırma ile hızlı kurutun; bkz. halıyı doğru kurutma.
- Leke geri gelirse işlemi tekrarlayın; genellikle her seferinde daha az geri gelir.
Profesyonel not Duvardan duvara halılarda büyük sıvı dökülmelerinde leke altlığa ve zemine ulaşır. Bu durumda yalnızca yüzey temizliği wicking'i önlemez; altlığın değiştirilmesi veya halının kaldırılarak altının işlenmesi gerekebilir.
Dikkat Wicking lekesini her seferinde daha fazla suyla temizlemek, sorunu büyütür. Az nem, emici ped ve hızlı kuruma esastır.
Sık Sorulan Sorular
Halı yıkatıldı, lekeler geri geldi. Temizlik kötü mü yapıldı?
Mutlaka değil; tabandaki eski lekeler kuruma sırasında yükselmiş olabilir. Lokal bir işlem genellikle sorunu çözer.
Wicking ne kadar sürede görünür?
Genellikle halı kurudukça, birkaç saat ile iki gün içinde.
Hangi lekelerde daha sık görülür?
Kahve, kola, idrar ve büyük miktarda dökülen her türlü sıvı.
