Su sertliği, sudaki çözünmüş kalsiyum ve magnezyum iyonlarının miktarıdır. Türkiye'nin pek çok bölgesinde musluk suyu orta sert veya serttir. Özet: sert su; deterjanların ve sabunların etkisini azaltır, çözünmez kalıntılar ve kireç lekeleri bırakır, temizlik ekipmanlarında birikme yapar. Bu etkiler doğru ürün seçimi, doğru dozaj ve gerektiğinde yumuşatılmış su ile önlenir.
Sertlik değerleri
| Sınıf | Kalsiyum karbonat (mg/L) | Fransız sertlik derecesi (°fH) |
|---|---|---|
| Yumuşak | 0–60 | 0–6 |
| Orta sert | 60–120 | 6–12 |
| Sert | 120–180 | 12–18 |
| Çok sert | 180 üzeri | 18 üzeri |
Sertlik, şebeke işletmesinin su analiz raporlarından veya test şeritleriyle öğrenilebilir.
Sert suyun temizliğe etkileri
- Deterjan verimi düşer: Kalsiyum ve magnezyum, anyonik yüzey aktif maddelerle birleşerek etkinliklerini azaltır; daha fazla ürün gerekir.
- Sabun kalıntısı: Sabun, kalsiyumla çözünmez "kireç sabunu" oluşturur; küvette halka, tekstilde sertlik ve grileşme yapar.
- Kireç lekeleri: Cam, armatür, seramik ve paslanmaz çelikte beyaz izler.
- Ekipman: Isıtıcı, pompa ve nozullarda kireç birikimi; ekstraksiyon makinelerinde verim kaybı.
- Tekstil: Çamaşırda sertlik, grileşme ve renk matlaşması.
Çözümler
- Doğru dozaj: Ürün etiketindeki sert su dozunu kullanın; bkz. seyreltme oranı.
- Yapıcı ve şelatlayıcı içeren ürünler: Fosfonat, sitrat, EDTA türevleri veya zeolit gibi bileşenler sertlik iyonlarını bağlar. Bkz. deterjan kimyası.
- Asidik durulama: Kireç ve sabun kalıntısını çözer; bkz. asidik durulama.
- Yumuşatılmış veya saf su: Cam temizliği ve ekipman korumasında; bkz. cam temizliği.
- Ekipman bakımı: Makinelerde periyodik kireç çözme.
Profesyonel not Halı yıkama tesislerinde su yumuşatma sistemi kullanmak; deterjan tüketimini azaltır, durulamayı kolaylaştırır, halılarda sertlik ve grileşmeyi önler ve makinelerin ömrünü uzatır.
Dikkat Kireç lekesini çözmek için kullanılan asidik ürünler mermer, traverten, kireçtaşı ve çimento derzde kullanılamaz. Bu yüzeylerde kireç izleri için taşa uygun ürünler ve mekanik yöntemler gerekir; bkz. mermer bakımı.
Sık Sorulan Sorular
Sert su sağlığa zararlı mı?
İçme açısından genellikle değildir; temizlik ve ekipman açısından sorun yaratır.
Çamaşır yumuşatıcısı suyu yumuşatır mı?
Hayır; kumaşı yumuşatır, suyun sertliğini değiştirmez.
Ev için su yumuşatıcı gerekli mi?
Çok sert sularda cihaz ömrü ve temizlik verimi açısından faydalı olabilir.
