Halı satın alırken veya profesyonel temizlik öncesi halıyı değerlendirirken, kaliteyi gösteren birkaç teknik ölçüye bakılır. Özet: tek başına hav ağırlığı yanıltıcıdır; asıl önemli olan havın ne kadar yoğun olduğu ve ipliklerin ne kadar sıkı bükülüp sabitlendiğidir. Yoğun ve sıkı bükümlü halılar daha az ezilir, kiri daha az içine alır ve daha uzun ömürlüdür.
Temel ölçüler
| Ölçü | Anlamı | Etkisi |
|---|---|---|
| Hav ağırlığı | Metrekaredeki hav ipliği ağırlığı | Yüksek olması tek başına kalite değildir; uzun ama seyrek hav da ağır olabilir |
| Hav yüksekliği | Taban üstündeki hav boyu | Uzun hav konfor verir ama ezilmeye yatkındır |
| Hav yoğunluğu | Birim hacimdeki hav miktarı | Yoğunluk arttıkça ezilme direnci ve kir direnci artar |
| Gauge (iğne aralığı) | Tafting'de iğneler arası mesafe | Küçük gauge = daha sık sıralar |
| İlmek sıklığı (stitch rate) | Birim uzunluktaki ilmek sayısı | Yüksek sıklık = daha dolgun yüzey |
| Büküm | İpliğin birim uzunluktaki tur sayısı | Sıkı büküm hav uçlarının açılmasını geciktirir |
| Isıl fiksaj | Bükümün ısıyla sabitlenmesi | Formun uzun süre korunması |
Pratik testler
- Bükme testi: Halıyı arka yüzü dışarı gelecek şekilde bükün. İlmekler arasından taban kolayca görünüyorsa yoğunluk düşüktür.
- Parmak testi: Parmağınızı havın içine bastırın; tabana kolayca ulaşıyorsanız hav seyrektir.
- İplik ucu: Kesik havlarda iplik uçlarına bakın; uçlar sıkı ve düzgünse büküm iyidir, açık ve fırça gibiyse büküm zayıftır.
- Geri dönüş: Havı elle bastırıp bırakın; hızla eski haline dönmesi esnekliği gösterir.
Temizlik açısından önemi
- Düşük yoğunluklu halılar kiri ve suyu daha derine alır; temizlikte daha fazla vakum ve kurutma gerekir.
- Zayıf bükümlü halılar temizlik sonrası daha fazla tüylenir ve gölgelenir.
- Yüksek yoğunluklu halılarda kir yüzeye yakın kalır, temizlik daha kolay ve etkilidir.
Profesyonel not Halının ezilme ve aşınma şikâyetlerinin önemli kısmı temizlikle değil, satın alınan halının yoğunluğuyla ilgilidir. Temizlik öncesi düşük yoğunluklu halılarda trafik yolu ezilmesinin kalıcı olabileceği müşteriye söylenmelidir. Bkz. ezilme ve yatma.
Sık Sorulan Sorular
Ağır halı daha mı kaliteli?
Mutlaka değil; yoğunluk ve büküm daha belirleyicidir.
Yoğunluk değerini nereden öğrenirim?
Ürün teknik belgesinden veya satıcıdan; pratik testler de fikir verir.
Kısa hav mı uzun hav mı daha dayanıklı?
Aynı lif ve yoğunlukta kısa ve sık hav daha dayanıklıdır.
