Frieze (Türkiye'de çoğunlukla "frize" olarak bilinir), iplikleri çok yüksek oranda bükülüp ısıyla sabitlenmiş (heat-set) kesik havlı bir halı stilidir. Hav uçları kıvırcık ve farklı yönlere dağılmış görünür. Bu yapı ayak izlerini, ezilmeyi ve kiri iyi gizler. Özet: frieze halılar dayanıklıdır; ancak büküm aşırı ısı ve sert ajitasyonla açılır, hav uçları tüylenir.

Büküm ve ısıl fiksaj neden önemli?

Kesik havlı halılarda her ipliğin uçları zamanla açılarak "fırça" gibi dağılır. Yüksek büküm ve ısıl fiksaj, ipliği bu açılmaya karşı korur ve halının görünümünü uzun süre korur. Temizlikte bükümü açan her etken (yüksek sıcaklık, alkali, sert fırçalama) halının yaşlanmasını hızlandırır. Bkz. halı üretimi.

Temizlik

  • Düzenli ve çapraz geçişli vakum; frieze halılarda kir hav diplerine kolayca iner.
  • Sıcak su ekstraksiyonu uygundur; su sıcaklığı lif türüne göre sınırlandırılmalıdır.
  • Ajitasyon yumuşak ve hav yönünde olmalı; agresif rotary fırçalardan kaçının.
  • Kurutma sırasında hav fırçayla kabartılarak dağınık görünümü korunur.
Profesyonel not Polipropilen frize halılarda trafik yolundaki grileşme yağlı kirdir; solventli ön sprey ile alınır. Naylon frize halılar ise daha esnektir ve ezilmeden daha iyi toparlanır.
Dikkat Frize halılarda buharlı temizleyici ve yüksek sıcaklıkta kurutma, ısıyla fikse edilmiş bükümü gevşeterek havın düzleşmesine ve "keçe gibi" görünmesine yol açabilir.

Sık Sorulan Sorular

Frize halı tüy döker mi?

Kesik elyaftan (staple) üretilenler ilk aylarda tüy döker; sürekli filament (BCF) olanlar daha az döker. Bkz. tüylenme.

Frize halı evde yıkanır mı?

Küçük boyları yıkanabilir; büyük halılarda profesyonel yıkama önerilir.

Frize halının dokusu neden düzleşti?

Ezilme, yanlış ısı veya kir birikimi; yıkama ve kabartma kısmen düzeltir. Bkz. ezilme ve yatma.