Yağ lekesi, suyla karışmayan (hidrofobik) bir kirdir. Bu yüzden su ve sabunla ovmak çoğunlukla lekeyi yayar. Özet: önce fazla yağı emici tozla çekin, ardından yağı emülsiyon haline getiren bir deterjan veya yağı çözen bir solvent kullanın, en son temiz suyla durulayın.

Yağ lekelerinin türleri

  • Bitkisel ve hayvansal yağlar (zeytinyağı, tereyağı, kızartma yağı): alkali deterjanlarla sabunlaşır, emülsiyona girer.
  • Vücut yağı ve sebum: koltuk kol ve başlıklarında koyu gölge yapar; zamanla oksitlenip sararır.
  • Mineral yağlar (makine yağı, gres): sabunlaşmaz; solvent gerektirir, bkz. gres ve motor yağı.

Bitkisel yağların alkaliyle sabuna dönüşmesi için sabunlaşma sayfasına bakın.

Adım adım

  1. Fazla yağı kâğıt havluyla bastırarak alın.
  2. Lekeye mısır nişastası, talk veya özel emici toz serpin. 15–30 dakika bekletin, sonra vakumlayın. Bu adım yağın önemli kısmını çeker.
  3. Kalan leke için yağ çözücü ürün seçin: sentetik halıda alkali bir yağ sökücü deterjan (pH 9–10), hassas yüzeylerde solvent bazlı leke çıkarıcı.
  4. Ürünü beze uygulayıp dıştan içe tamponlayın; birkaç dakika bekletin.
  5. Ilık suyla tamponlayarak durulayın ve emdirin.

Polipropilen halılarda yağ

Polipropilen (PP) lifi kimyasal olarak yağa benzer; yağı adeta emer ve bırakmaz. Bu halılarda yağ lekeleri ve yağlı kir trafik yollarında grileşme yapar. Solvent içeren bir ön işlem ve sıcak su ekstraksiyonu genellikle en iyi sonucu verir.

Profesyonel not Solvent ve deterjanı birlikte içeren "çift etkili" ön sprey ürünleri, yağlı kiri hem çözer hem emülsiyona sokar. Uygulama sonrası 5–10 dakika bekleme süresi kritik önemdedir.

Koltuk ve kumaşta yağ

Döşemede önce etiket kodu kontrol edilir: S kodlu kumaşlarda yalnızca solvent, W kodlularda su bazlı ürün kullanılır. Ayrıntı: döşeme temizlik kodları. Kumaşı ıslatmadan, az ürünle ve sık bez değiştirerek çalışmak halka izini önler.

Dikkat Yağ lekesine sıcak ütü veya kurutma makinesi uygulamak yağı oksitleyerek sarı ve kalıcı bir iz bırakır. Leke çıkmadan ısı uygulamayın.

Sık Sorulan Sorular

Bulaşık deterjanı yağ lekesine iyi gelir mi?

Az miktarda seyreltilmiş halde işe yarayabilir; ancak çok köpürür ve iyi durulanmazsa kir çeken kalıntı bırakır. Az kullanın, bol durulayın.

Eski yağ lekesi neden sarı?

Bitkisel yağlar havayla oksitlenir (ransidite) ve sarı-kahverengi bileşikler oluşur. Bu iz için yağ sökücüden sonra oksijenli bir işlem gerekebilir.

Yağ lekesi temizledikten sonra neden geri geldi?

Yağın bir kısmı tabanda kalmış ve kuruma sırasında yüzeye çekilmiş olabilir. Tekrar emici tozla ve iyi durulamayla işlem yinelenir.