Meyve suyu lekeleri; antosiyanin (vişne, nar, böğürtlen), karotenoit (portakal, havuç) gibi doğal boyalar, tanen, şeker ve meyve asitlerinden oluşur. Özet: soğuk suyla hızla seyreltin, nötr deterjanla temizleyin, kalan renk için asidik tanen sökücü ve yalnızca test sonrası oksijenli ağartıcı kullanın.
Meyveye göre leke davranışı
- Kırmızı-mor meyveler (vişne, nar, böğürtlen, kırmızı üzüm): antosiyanin içerir; davranışı şarap lekesine benzer, alkali ortamda maviye döner.
- Turuncu meyveler (portakal, havuç, mango): karotenoit yağda çözünür; deterjan ve gerekirse solvent gerekir.
- Açık renkli meyveler (elma, armut, beyaz üzüm): renk az ama şeker çoktur; kuruyunca yapışkan iz kir tutar ve kahverengileşir.
Adım adım
- Sıvıyı bezle emdirin, soğuk su dökerek seyreltin ve yeniden emdirin.
- Soğuk su + nötr deterjanla dıştan içe tamponlayın.
- Kalan renk için asidik tanen sökücü (pH 3–5) uygulayıp 5–10 dakika bekletin.
- Beyaz veya renk haslığı uygun sentetik yüzeylerde kalan iz için düşük konsantrasyonlu oksijen bazlı ağartıcı kullanın.
- İyice durulayın; şeker kalıntısı kalırsa leke birkaç gün sonra koyu bir iz olarak geri döner.
Şerbet ve şurup
Şerbetler ve meyve şurupları yoğun şeker içerir. Kuruduğunda sert, parlak bir film oluşur. Önce ılık suyla yumuşatılır, ardından deterjanla temizlenir. Şekeri suda çözmeden diğer ürünleri uygulamak etkisizdir.
Sık Sorulan Sorular
Nar lekesi çıkar mı?
Taze ise çoğunlukla evet. Nar hem yoğun boya hem tanen içerir; kuruyunca yün ve pamukta kalıcı olabilir.
Portakal suyu lekesi neden sarı kaldı?
Karotenoit pigmenti yağda çözünür; su ve deterjan tek başına yetmeyebilir. Solvent ve ardından oksijenli işlem gerekir.
Kurumuş meyve suyu lekesi neden yapış yapış?
Şeker kalıntısıdır. Ilık suyla çözülüp iyi durulanmalıdır.
