Temizlik ürünleri kendi başlarına ve talimatına uygun kullanıldığında güvenlidir; ancak bazı ürünler birbirleriyle karıştırıldığında zehirli gazlar veya aşındırıcı maddeler oluşturur. Bu karışımlar evlerde ve işletmelerde ciddi kazalara yol açabilir. Özet: temizlik ürünlerini asla karıştırmayın, aynı yüzeye arka arkaya farklı ürün uygulamadan önce durulayın, etiketli kaplarda saklayın ve koruyucu ekipman kullanın.
Tehlikeli karışımlar
| Karışım | Oluşan madde | Etki |
|---|---|---|
| Çamaşır suyu + asitli ürün (kireç sökücü, tuz ruhu, sirke, bazı banyo temizleyicileri) | Klor gazı | Solunum yolu hasarı, öksürük, göz yanması; yüksek dozda hayati tehlike |
| Çamaşır suyu + amonyak (bazı cam temizleyicileri, idrar) | Kloramin gazları | Solunum yolu tahrişi, nefes darlığı |
| Çamaşır suyu + alkol | Kloroform ve diğer klorlu bileşikler | Baş dönmesi, organ hasarı riski |
| Hidrojen peroksit + sirke | Perasetik asit | Cilt, göz ve solunum yolu için aşındırıcı |
| Farklı lavabo açıcılar | Şiddetli ısı ve kaynama | Sıçrama ve yanık |
| Güçlü asit + güçlü alkali | Şiddetli ısı | Sıçrama ve yanık |
Güvenli çalışma kuralları
- Etiketi ve Güvenlik Bilgi Formu'nu okuyun: Tehlike işaretleri ve uyumsuzluklar; bkz. GBF okuma kılavuzu.
- Tek ürün kullanın: Bir ürünü uyguladıktan sonra başka bir ürüne geçmeden önce yüzeyi suyla durulayın.
- Orijinal ve etiketli kaplar: Ürünleri boş içecek şişelerine koymayın.
- Doğru seyreltme: Önce su, sonra ürün; bkz. seyreltme oranı.
- Havalandırma: Kapalı ve küçük alanlarda (banyo, tuvalet) pencere açın veya havalandırma çalıştırın.
- Kişisel koruyucu ekipman: Eldiven, gözlük ve gerektiğinde maske.
- Saklama: Asitler, alkaliler ve klorlu ürünleri ayrı ve çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.
Kaza anında
- Gaz soluma: Hemen temiz havaya çıkın, alanı havalandırın; nefes darlığı, göğüs ağrısı veya bilinç bulanıklığında acil yardım çağırın.
- Göze sıçrama: Gözü en az 15 dakika bol temiz suyla yıkayın ve tıbbi yardım alın.
- Cilde temas: Kirlenen giysiyi çıkarın, bölgeyi bol suyla yıkayın.
- Yutma: Kusturmaya çalışmayın; ürün ambalajıyla birlikte tıbbi yardım alın.
- Türkiye'de zehirlenme durumlarında Ulusal Zehir Danışma Merkezi (114) aranabilir; acil durumlarda 112.
Asla "daha güçlü temizlesin" diye iki ürünü karıştırmayın. Karışımlar genellikle temizlik gücünü artırmaz, sadece tehlike yaratır.
Profesyonel not İşletmelerde ürünleri renk kodlu şişelerde, etiketli ve tek tip seyreltmeyle kullanmak; personel eğitimiyle birlikte karıştırma kazalarını büyük ölçüde önler. Bkz. genel temizlik rehberi.
Sık Sorulan Sorular
Sirke ve karbonat karıştırmak tehlikeli mi?
Tehlikeli değildir ama birbirlerini nötralize ettikleri için temizlik etkisi azalır; kapalı kapta basınç oluşabilir.
Çamaşır suyu ile deterjan karıştırılır mı?
Bazı çamaşır deterjanları uyumludur; ancak amonyak veya asit içeren ürünlerle asla. Etiketi kontrol edin.
Klor kokusu aldım, ne yapmalıyım?
Ortamı terk edin, havalandırın ve belirtiler varsa tıbbi yardım alın.
